و - ل ه - طول كوكب كه تقويم آنست . و مقصود اين است كه چون دائره ارتفاع و دائره وسط السماء رؤيت با هم منطبق شده‌اند و متحد گشته‌اند موضع كوكب بحسب طول نقطه - ه - است كه تفاوتى بحسب اختلاف موضع حقيقى كوكب و موضع مرئى آن صورت نيافته است . پوشيده نيست كه در صورت اتحاد دائره وسط السماء رؤيت و دائره ارتفاع ممكن است كه موضع حقيقى كوكب با موضع مرئى آن بحسب عرض تفاوت كند . مثلا موضع حقيقى كوكب نقطه - ه - باشد بر نفس دائره منطقة البروج كه در واقع آن را عرض نبوده باشد ، ولى بسبب اختلاف منظر از نقطه - ه - بسوى - د - مثلا عرض جنوبى پيدا كند . و يا عرض واقعى آن شمالى بود و بسبب اختلاف منظر عديم العرض گردد و يا صاحب عرض جنوبى شود . و يا عرض آن جنوبى بوده باشد و بسبب اختلاف منظر جنوبىتر شود ، و يا عرض آن شمالى بوده باشد و بسبب اختلاف منظر عرض شمالى آن كمتر گردد ، و لكن در همه اين وجوه موضع حقيقى آن بحسب طول ثابت است . تنبيه : در غير صورت اتحاد چنان‌كه در شكل 3 كه در طول كوكب تفاوت روى مىآورد ، در نصف شرقى افق موضع مرئى كوكب در توالى بروج متأخر بود از موضع حقيقى آن ، و در نصف غربى افق موضع مرئى كوكب در توالى بروج متقدم بود از موضع حقيقى آن ، بدين‌سبب كه هميشه موضع مرئى كوكب به افق نزديكتر بود از موضع حقيقى آن ! و حركت بروج و ديگر ثوابت همه بر توالى است يعنى از مغرب بمشرق است . تنبيه ديگر : چنان‌كه گفته‌ايم هرگاه كوكب بر سمت رأس ناظر بوده باشد كه ارتفاع آن نود درجه است اختلاف منظر منتفى خواهد بود ، حال گوييم تا كوكب از